Anket Şirketlerinin Seçim Performansları (2010-2014)

Yine bir seçim dönemindeyiz. Ve son yılardaki diğer seçim dönemlerinde olduğu gibi, yine seçimlere yönelik bir anket bombardımanı altındayız. Anket, çok değerli bir veri edinme yöntemi olmakla birlikte, aynı zamanda anketi gerçekleştiren kişinin/şirketin metodolojik hataları ya da ideolojik tarafgirliği sebebiyle pek çok zaman sağlıksız ve yanıltıcı veriler de üretebilen bir yöntemdir. (Bir örnek olarak, önceki bir yazımda ele aldığım şu ankete bakabilirsiniz). Seçimlerin hep bir “varoluş savaşı” atmosferinde geçtiği ülkemizde maalesef bu durum seçim anketlerinde de sıklıkla karşımıza çıkmaktadır.

Bu yazıda, 7 Haziran seçimlerine giderken geçtiğimiz iki hafta içinde yayınlanan belli başlı anket sonuçlarını değerlendirerek anket tahminlerinin malul olduğu yukarı bahsettiğim sorunu biraz hafifletmeye çalışacağım. Yazıda iki şeyi hedeflemekteyim. Birincisi, anket şirketlerinin geçmiş seçimlerdeki performanslarını ortaya koymak ve kıyaslamak. İkincisi, bu performansları dikkate alarak, 7 Haziran’daki seçime yönelik tahminler üzerinden en gerçekçi (ya da güvenilir) tahmine ulaşmak.

Şirketlerin en yakın seçim tahminlerinin genel bir görünümü ile başlayalım. Aşağıdaki grafik yedi araştırma şirketinin en yakın seçim tahminlerini ve bu tahminlerin ortalamalarını göstermektedir. AKP için yapılan tahminler yüzde 40,5 ile 47,5 arasında, CHP için yapılan tahminler yüzde 23,9 ile 28,7 arasında, MHP için yapılan tahminler yüzde 14,4 ile 18,1 arasında, HDP için yapılan tahminler de yüzde 8,1 ile 11,5 arasında değişmektedir. Bu tahminlerin ortalamaları da şöyledir:

AKP: 43.2, CHP: 26.3, MHP: 16.0, HDP: 9.9

Adsız

Yukarıdaki tahminler arasındaki farklılıklar anlaşılır bir şekilde bizleri “Hangisine güveneceğiz?” sorusuna götürmektedir. Elbette hiçbir anket şirketine mutlak olarak güvenemeyiz; ama anketlerinin geçmiş seçimlerdeki tahminlerinin başarı performansı bazı anket şirketlerini göreceli olarak daha güvenilir kılar. Aşağıda, öncelikle 2010-2014 yılları arasındaki üç seçimde altı anket şirketinin yaptığı tahminler ve bu tahminler ile gerçekleşen seçim sonuçları arasındaki toplam sapmalar sunulmaktadır. En sondaki grafikte ise, anket şirketlerinin bu üç seçimdeki tahminlerindeki ortalama sapmaları sunulmakta ve kıyaslanmaktadır.

Hesaplamalara yönelik notlar ve tanımlamalarla başlayalım:

Belediye başkanlıkları ve il genel meclislerindeki oy farklılıklarından kaynaklanan hesaplama zorluğundan dolayı, 2014 yerel seçimleri hesaba dâhil edilmemiştir. Ayrıca, 2010 Referandumu’na yönelik tahmini olmadığı için ORC şirketi de analizden çıkarılmıştır.

Sapma: Bir anket şirketinin herhangi bir parti ya da kişi için yaptığı tahmin ile gerçekleşen seçim sonucu arasındaki mutlak fark.

Toplam sapma: Bir anket şirketinin bir seçimdeki ana partiler (AKP, CHP, MHP, BDP), adaylar ya da pozisyonlar için yaptığı tahminlerdeki sapmalarının mutlak değerlerinin toplamı.

Ortalama sapma: Bir anket şirketinin ele alınan üç seçimdeki (2014 Cumhurbaşkanlığı, 2011 Genel ve 2010 Referandum) toplam sapmalarının aritmetik ortalaması.

Adsız

Adsız

Adsız

Adsız

Yukarıda grafikler şunları ortaya koymaktadır: Anket şirketlerinin performansı seçimden seçime değişmekle beraber, 2010-14 yılları arasındaki üç seçimdeki tahminlerinde en iyi performansı gösteren şirket, 4,24 ortalama sapmasıyla Metropoll olmuştur. Andy-Ar ve Genar‘ın ortalama sapmaları da görece olarak düşüktür. En kötü performansı gösteren iki şirket ise SONAR ve Konsensus olmuştur. Bu sonuçlar, 7 Haziran seçimlerine yönelik tahminler için de Metropoll‘ün yaptığı tahminleri daha bir değerli hale getirmektedir. Metropoll‘ün tahminleri şöyleydi:

AKP: 42.8, CHP: 27.0, MHP: 17.1, HDP: 9.2

Fakat Metropoll’ün geçmiş performansına daha detaylı baktığımızda, tahminlerindeki sapmalarında rastgele (random) olmaktan uzak bir “düzenlilik” görülmektedir. Gerek 2014 Cumhurbaşkanlığı ve 2011 genel seçimlerinde, gerekse bu yazıdaki hesaplamalara dahil edilmeyen 2014 Belediye seçimlerindeki tahminlerinde, Metropoll‘ün AKP’ye yönelik tahminlerinde hep negatif, CHP’ye yönelik tahminlerinde de hep pozitif sapmalar gözlenmiştir. Bu da Metropoll‘ün kullanageldiği örneklemlerinin AKP aleyhine ve CHP lehine küçük ama sabit bir hataya (bias) sahip olduğuna işaret etmektedir.

Adsız

UntitledBaşka bir ifadeyle, Metropoll‘ün tahminleri, hedefe en çok yaklaşan ama aynı zamanda (yandaki şekildeki gibi) hedefi hep aynı bölgeden ıskalayan ok atışlarına benzemektedir. Metropoll‘ün 7 Haziran’a yönelik tahminlerini AKP aleyhine ve CHP lehine olan yapısal hatasını da dikkate alarak kabaca şöyle revize edebiliriz:

AKP: 44, CHP: 26, MHP: 17, HDP: 9+.

***

Özetlersek, anket şirketlerinin seçimlere yönelik tahminlerini değerlendirirken iki noktada dikkatli olmak gerekmektedir.

1) Müstakil anketlerin tahminleri kadar ortalama tahminleri de dikkati almak gerekiyor. (Bu yazıda ele alınan üç seçim için, seçimlerdeki ortalama tahminlerin ortalama sapması (4,23), en iyi tahmin performansına sahip Metropoll’ün ortalama sapmasından (4,24) dahi daha düşüktü).

2) Tahminleri değerlendirirken anket şirketlerinin geçmiş performanslarını göz ardı etmemek gerekiyor.

Bu iki noktanın ışığında, yedi anket şirketinin tahminlerindeki ortalamalar ile geçmiş tahmin performansı en iyi şirket olan Metropoll‘ün tahminlerinin revize edilmiş hallerini birlikte ele aldığımızda, 7 Haziran’a yönelik şu tahmin oldukça gerçekçi ve güvenilir olmaktadır:

AKP: 43-45; CHP: 25-27, MHP: 15-17, HDP: 9-11

Tabii bu durumda, 7 Haziran’a yönelik yaklaşık iki ay önce yaptığım kişisel tahminlerimde 1-2 puan kadar yanılabilirim.

Untitled

Reklamlar

2 comments on “Anket Şirketlerinin Seçim Performansları (2010-2014)

  1. Faruk hocam “ya aslında anketler üzerinde şöyle bir çalışma yapmak lazım” deyip de bir türlü yapmadığım çalışmayı siz yapmışsınız, bana da hazıra konmak düşer 🙂 emeğinize sağlık.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s